Wat zijn microplastics en wat moet je ermee?

Plastic: handig en lastig tegelijk!

De meeste mensen denken bij plastic aan plastic tassen of plastic flessen maar plastic is er in alle soorten en maten. En bij die maten moet je ook denken aan heeeeel erg klein. En als we het over dat soort kleine plasticdeeltjes hebben, dan praat je over microplastics. En het kan nog kleiner, dan zijn het nanoplastics.

Waar zitten ze in?

Plastics in het milieu | Mijn KeusEr zijn nu al overal op aarde microplastics: bovenop bergen, in de diepste oceanen, in het milieu, ons voedsel (aangetroffen in bier, honing, theezakjes, kraanwater, zeezout etc.), dus we krijgen het ook binnen. Dat is overigens niet alleen door eten en drinken, maar ook door het smeren van cremes bijvoorbeeld. En microplastics worden ook gebruikt voor shampoo, tandpasta en allerlei andere verzorgingsproducten.

Waar komen ze eigenlijk vandaan?

De grootste bron in het milieu is plastic afval als tassen en flessen, die langzamerhand uiteenvallen tot steeds kleinere deeltjes. Maar ook slijtage van autobanden en het wassen van synthetische kleding zorgen voor veel microplastics. Daarnaast heb je de plastics die de microplastics in een product stoppen om het beter te laten werken, zoals whitening tandpasta, verf, wasmiddelen, schoonmaakproducten, maar ook deodorant, shampoo en handzeep. Dat is dus in principe positief. Het enige is dat ze ook in het milieu en mogelijk in ons terecht komen |-(

Zijn microplastics gezond voor ons?

Het is vaak noodzakelijk om producten bijv. goed te houden of glad te maken, maar ook dan is het belangrijk om te weten of het opeten of opsmeren van die microplastics eigenlijk wel gezond is. Er zitten soms stofjes tussen die bijvoorbeeld vlamvertragend werken, maar die ook slecht kunnen zijn voor je hormoonhuishouding of je immuunsysteem. Gek genoeg is er nog niet zoveel over bekend en dit jaar gaat de Europese Voedselautoriteit pas proberen om veel kennis te verzamelen, bijv. of ze ook de rest van het lichaam kunnen binnendringen of dat ze met ons voedsel via de darmen ook ons lichaam weer verlaten. Een andere zorg zijn de schadelijke stoffen die aan of in microplastics kunnen zitten. Ziekmakende bacteriën of virussen kunnen meeliften met de wereldwijde verspreiding van microplastics. Op deze manier kunnen bacteriën en andere ziekmakers zich over grote afstanden verplaatsen. Als ze in het drink- of zwemwater terechtkomen op plaatsen waar ze gewoonlijk niet of nauwelijks voorkomen, kunnen ze daar een gevaar vormen voor de gezondheid van mensen.

Zijn microplastics goed of slecht voor het milieu?

Voor het milieu lijken vooral de vaste plastic ‘microbeads’ een probleem, en fabrikanten zijn wel bezig om die gaandeweg te vervangen door andere ingredienten. Zij vinden dat andere plastics wel kunnen omdat ze niet zijn aangetoond in het milieu. Andere partijen, zoals de Plastic Soup Foundation, wil alle toegevoegde plastics uit producten hebben, zeker zolang je nog niet zeker weet hoe het zit met de giftigheid en afbreekbaarheid. Maar dat laatste is lastig vast te stellen, en dus kun je volgens velen maar beter het zekere voor het onzekere nemen, en hoe dan ook kun je stellen dat microplastic niet in het milieu hoort.

Zijn er keurmerken die garanderen dat producten geen microplastics bevatten?

Keurmerken voor producten voormicroplastics | Mijn KeusJa, gelukkig wel, al zijn de meeste nog niet zo bekend en zie je ze nog weinig. Toch goed om ernaar te kijken. De keurmerken zijn: 1) Europees Ekolabel, 2) Demeter, 3) Cosmos Organic, 4) Nordic Ecolabel, 5) Natrue en 6) Zero Plastics Inside.

Tips

Dus, nog even op een rijtje:

  • Let op de keurmerken 1) Europees Ekolabel, 2) Demeter, 3) Cosmos Organic, 4) Nordic Ecolabel, 5) Natrue en 6) Zero Plastics Inside
  • Op https://www.beatthemicrobead.org/ staat veel informatie en zij hebben ook een app, waarmee je producten kunt scannen en kijken wat erin zit
  • Check de verpakking van eten en verzorgingsproducten en schoonmaakmiddelen. Als je het zelf wilt herkennen: in vloeibare zeep wijzen Polystyrene/Acrylates copolymer op microplastics. Bij tandpasta vooral letten op Polyethylene (PE) en/of Polyethylene glycol. Bij scrubs gaat het meestal om hetzelfde Polyethylene (PE) en/of Polypropylene (PP)
  • Recycle plastic en laat het dus zeker niet achter in het milieu, ook niet op vakantie
  • Was (synthetische) kleding niet vaker dan echt nodig, en zorg voor een volle wasmachine
  • Houd je banden op spanning, zodat ze minder slijten

Bronnen

Onze echte impact op de aarde

De verborgen impact

Inleiding

We hebben in Nederland veel meer impact of effect op de aarde dan we denken. Niet alleen met verwarming en elektra of wekelijks aan de pomp, maar juist aan de andere kant van de wereld, bij het maken en vervoeren van alle dingen die we dagelijks kopen. Het grootste effect heeft dus al plaatsgevonden nog voordat we een product in de winkel kopen. En als je weet hoe het zit, dus wat precies welk effect heeft, dan kun je ook beter kiezen wat jij eraan wilt doen.

Impact en verborgen impact

Babette Porcelijn heeft een boek geschreven “De verborgen impact” waarin ze laat zien hoe dit zit. Allereerst blijkt het effect dat we niet zien vaak veel groter is dan het deel dat we wel zien. Een voorbeeld: we gebruiken allemaal water uit de kraan voor schoonmaken, douchen etc. Maar voor het produceren van ons eten en onze kleding wordt veel meer water gebruikt. Dat zien we niet, maar omdat wij die kleding kopen wordt er ergens anders op de wereld veel water gebruikt om die kleding te maken. En dat verborgen effect heb je ook bij energie, land en grondstoffen, maar ook voor C02 uitstoot en vervuiling door fabrieken.

Impact top 10 Nederland

De Impact top 10 laat zien waarmee wij in Nederland de meeste impact veroorzaken. Voor verschillende duurzame onderwerpen zoals autorijden, wonen, kleding en meer is uitgebreid onderzoek gedaan naar de hele keten van productie, tot vervoer, gebruik en afdanken. Alle soorten impact in de vorm van onder andere water, CO2-uitstoot, landgebruik en vervuiling zijn op een rij gezet en hieruit volgt een top 10 van dingen die in ons dagelijks leven de grootste impact blijken te maken.

Verrassende winnaar: spullen! Geen auto’s, vlees of vliegen, maar spullen. Met name elektronica, maar ook je meubels, pannen, kleding en al het andere wat je meeneemt als je gaat verhuizen heeft ontzettend veel verborgen impact veroorzaakt tijdens het productieproces. Vlees is overtuigend tweede.Daarna, veel lager pas, komen je huis, de auto en de andere categorieën.

Dit is het lijstje:

  1. Spullen
  2. Vlees
  3. Wonen
  4. Auto
  5. Plantaardig eten, vis, drinken
  6. Vliegen
  7. Kleding en textiel
  8. Zuivel en eieren
  9. Badkamer
  10. Openbaar vervoer

En hierbij het overzicht van deze Impact top 10 van Babette Porcelijn:
Verborgen impact Top10 Babette Porcelijn | Mijn Keus

Jouw verborgen impact is niet ‘gemiddeld’

De cijfers die gebruikt zijn voor de top 10 zijn van toepassing op het gedrag van een gemiddelde Nederlander en niemand is natuurlijk precies gemiddeld. De impact van een gemiddelde Nederlander met vliegen blijkt bijvoorbeeld helemaal niet zo groot. Valt het effect van vliegen dan mee? Helaas niet. De gemiddelde Nederlander vliegt ‘slechts’ zo’n 4000 kilometer per jaar, omdat veel Nederlanders helemaal niet vliegen. Met een retourtje Bali schiet de impact van vliegen ineens naar de top 3. Misschien eet je geen vlees, rij je elke dag 200 kilometer van en naar werk of ga je wekelijks naar de stad. Dan zal jouw top 10 er behoorlijk anders uit kunnen zien.

Uw impact berekenen

Om te weten waar jouw impact hem precies in zit en waar je dus de grootste winst kan behalen, is het heel inzichtelijk om je persoonlijke impact te bepalen. Je kunt daarom snel en gemakkelijk jouw eigen Impact top 10 berekenen met ‘ Mijnverborgenimpact.nl’! Met deze tool kan je zien waar jij het grootste verschil kan maken. De tool werkt het best op je smartphone.

Bronnen

  • https://babetteporcelijn.com/
  • https://mijnverborgenimpact.nl/
  • https://www.bol.com/nl/p/de-verborgen-impact/9200000079742838/
  • https://www.zaailingen.com/gelezen-de-verborgen-impact-van-babette-porcelijn/

Wat is beter: met de trein of vliegen?

Met vliegtuig, trein, bus of auto op vakantie?

Milieucentraal zegt er het volgende over: “Ga je in Europa op vakantie? Dan kun je kiezen hoe je naar je bestemming reist. Het maakt uit voor het klimaat of je per bus, trein, auto of vliegtuig op reis gaat. Over het algemeen reis je met de trein, touringcar of auto (vanaf 2 personen) klimaatvriendelijk naar je vakantiebestemming. Het vliegtuig is juist erg slecht voor het klimaat. Zeker als je een vliegvakantie naar een verre bestemming kiest.”

Tips voor vakantie vervoer

Hun tips zijn:

Ga minder vaak op reis. En ga je ver weg op reis, blijf dan langer weg. Zo geniet je optimaal van je vakantie én je spaart het milieu!

  • Reis als het kan per trein of bus. Zo belast je het klimaat het minst.
  • Kies voor een geschikte bestemming zo dicht mogelijk bij huis. De Spaanse kust is even zonnig als de Dominicaanse Republiek of Zuid Amerika, maar dichterbij en dus beter voor het klimaat.
  • Compenseer de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen

Jouw keus?

Je kunt

  • bij Milieucentraal uitzoeken wat de klimaatimpact is van jouw vakantie.
  • bij het kopen van tickets investeren in duurzame energie of bosaanplant. Dat kan soms via touroperators en luchtvaartmaatschappijen
  • zelf zorgen voor klimaatcompensatie door op andere terreinen CO2 te besparen (groene stroom, zonnepanelen, zuinige auto, wat vaker vegetarisch e.a.).

 

Keurmerken wijzer?

Waarom keurmerken?

Keurmerken zijn handig om ‘goede’ keuzes te maken bij het boodschappen doen, maar ook bij het kopen van bouwmaterialen en het boeken van reizen. Mijn Keus  is net begonnen met deze website, en gebruikt bij veel soorten producten als basis de Keurmerkenwijzer van Milieucentraal. Ook een groot deel van de tekst van deze pagina komt van die website (zie verder de Bronnen, onderin deze pagina).

Wat voor symbolen tref je aan op een product?

Op producten staan allerlei plaatjes of symbolen, maar niet elk plaatje of symbool op een verpakking is een keurmerk. Zo zijn er keurmerken, bedrijfslogo’s, informatielogo’s en overige beeldmerken. Die zien er vaak goed uit, maar het kan toch zijn dat het product zelf bepaald niet goed is voor mensen, dieren en de aarde. In de Keurmerkenwijzer vind je ook bedrijfslogo’s, paraplulogo’s en andere plaatjes die op verpakkingen staan en iets over duurzaamheid zeggen. Lees meer over de verschillen bij de Keurmerkenwijzer.
Wat ook lastig is, is dat er veel keurmerken zijn per categorie. Zo zijn er bij chocola 17 keurmerken!

Wat is een keurmerk?

Een keurmerk is een hulpmiddel voor het maken van een duurzame of gezonde keuze in de supermarkt. Een keurmerk geeft bijvoorbeeld aan dat het product is gemaakt met extra aandacht voor milieu of dierenwelzijn. Als consument kom je honderden keurmerken, kwaliteitsstempels en labels tegen. Zo kan vis een MSC (wild gevangen vis) – of ASC keurmerk (kweekvis) hebben en koffie kan een biologisch, Fairtrade of Rainforest Alliance keurmerk hebben of een combinatie hiervan.

Het lastige met keurmerken is dat het er zoveel zijn, en dat ze vaak maar over één duurzaamheidsthema gaan. En als een product geen keurmerk draagt, is het niet altijd minder duurzaam; maar een goed keurmerk geeft wel meer garanties. Als je twijfelt over de productieomstandigheden van een product, kies dan voor een product met keurmerk.
Welke keurmerken zijn betrouwbaar?
Een keurmerk is het betrouwbaarst als er onafhankelijke controle is door een geaccrediteerde partij (dat is een partij die zelf ook weer gecontroleerd wordt, bijvoorbeeld door de Raad voor Accreditatie) én er een duidelijk sanctiebeleid is. Ook een full membership van ISEAL met een transparant sanctiebeleid is zeer betrouwbaar. ISEAL is een onafhankelijke organisatie die duurzaamheid wil bevorderen.

Topkeurmerken  – voor voeding

Topkeurmerken zijn koplopers onder de keurmerken op voeding, beoordeeld door voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal. Topkeurmerken stellen de hoogste eisen op het gebeid van milieu, dierenwelzijn en mens & werk en zijn streng, transparant en betrouwbaar. De keurmerken in de categorieën anders dan voeding heeft Milieu Centraal nog niet op deze manier beoordeeld.

In onze Keuze-lijsten met keurmerken (bijv. Vlees) hebben we steeds het label ‘topkeurmerk’ ook opgenomen in de lijst.

Over de Keurmerkenwijzer

De Keurmerkenwijzer van Milieu Centraal geeft informatie over zo’n 250 keurmerken en logo’s die iets zeggen over milieu, dierenwelzijn en/of mens & werk. Milieu Centraal beoordeelt op basis van de informatie die beeldmerken op hun website publiceren hoe streng de eisen van de keurmerken en logo’s zijn en of de controle goed is. Bij beeldmerken op voeding brengt Milieu Centraal ook in kaart of ze transparant zijn in hun informatie en verslaglegging, of er garanties zijn in de hele toeleveringsketen, of ze hun stakeholders betrekken en of ze een proces van continue verbetering van hun standaard hebben.

Duurzaamheid

In de Keurmerkenwijzer vind je alleen keurmerken en logo’s die over duurzaamheid gaan, of die je met duurzaamheid in verband zou kunnen brengen. Andere keurmerken (bijvoorbeeld over gezondheid of veiligheid – denk aan het Politiekeurmerk Veilig Wonen) beoordeelt Milieu Centraal niet.

Scores voor milieu, dierenwelzijn, mens & werk

Milieu Centraal beoordeelt hoe ambitieus de eisen voor duurzaamheid van het keurmerk of bedrijfslogo zijn en let op de transparantie en controle (betrouwbaarheid en betrokkenheid). Dus: welke eisen stelt het beeldmerk aan het milieu, dierenwelzijn en/of mens & werk? Milieu Centraal bekijkt niet of de eisen in de praktijk ook nageleefd worden: daarvoor zijn de producent, de beeldmerkeigenaar en de controlerende instantie verantwoordelijk. Wel beoordeelt Milieu Centraal de controlerende partij.

Controle

Milieu Centraal beoordeelt bij controle de betrouwbaarheid & betrokkenheid van het duurzaamheidsbeeldmerk. Welke partij voert de controles op naleving van de eisen uit (een onafhankelijke organisatie of doet de beheerder van de eisen dit zelf?) en zijn er sancties als een bedrijf zich niet aan de eisen houdt (ja/nee)? Bij de beeldmerken op voeding is ook beoordeeld of de garanties over de hele keten gelden (ja/nee), of stakeholders betrokken worden bij het opstellen van de eisen (ja/nee) en of er een proces van continue verbetering van de standaard is (ja/nee).

Bronnen

Expert?

Het Team van Mijn Keus is op zoek naar iemand die zelf een expert is op dit gebied of die een website of andere bron kent waar je kunt zien hoe de verschillende merken scoren.

Ken je iemand die een Expert is, stuur ons dan een bericht via het contactformulier! Dank je.

Maakt het uit?

HEEFT HET ZIN OM ‘GOEDE’ KEUZES TE MAKEN?

Ja, dat heeft zin. Een voorbeeld. Vroeger waren er nauwelijks diervriendelijke of vegetarische producten te koop. Maar toen gingen steeds meer mensen als jij en ik het toch maar eens proberen. En jaren later is het aanbod erg groot geworden. Waarom? Omdat mensen als jij en ik het steeds meer gingen kopen. En dan volgen de supermarkten en andere winkels vanzelf, want zij willen zoveel mogelijk verkopen. Als wij dus nu ook weer met zijn allen meer ‘goede’ keuzes maken, dan heeft dat ook weer invloed. Dus, wij zeggen: doen!